Facebook musikaren historian

DBHko 3. mailan musikaren historia nagusiki jorratzen denez, sormena eta IKTak nahasten diren ataza proposatzen dugu.

Musikaren historiako konposagileak bizirik egongo balira, nolakoak izango ziren haien Facebook profilak? Zer partekatuko zuten? Zeintzuk izango ziren haien lagunak? Zelan bilatu informazio egokia sarean? Zein tresnak erabili?

1. Atazaren helburuak

• Sarean dauden baliabideak erabiltzen ikastea informazio zuzena eta egokia lortzeko.
• Gaur egungo teknologia berriak lehenaldira eramatea, irudimena erabiliz.
• Musikaren historiako konposagileak eta haien testuingurua hobeto ezagutzea.

Proiektuaren proposamena da musikaren historiako konposagile baten Facebook profila sortzea. Horretarako "Fakebook" online aplikazioa erabiliko da. Online app horren bidez benetazko Facebook profila imitatu daiteke fikziozko bat sortuz.

2. Jarraibideak

1. Ataza banaka egin beharko da.
2. Aukeratu irakasleak proposatutako aro artistikoaren konposagile bat.
3. Bilatu konposagile horren daturik aipagarrienak profila betetzeko: 

• Jaiotze data eta lekua
• Familiakideak
• Harekin lotutako argazkiak (profila eta fondoa betetzeko). Argazkiak deskargatu beharko dituzu geroago profilara igotzeko.
• Bere garaiko beste konposagileak ("lagunak" edukitzeko)
• Bizitzaren gertakizunik aipagarrienak ("post" berriak idazteko)

3. Informazioaren bilaketa Sarean

a) Bilatzaile bat baino gehiago erabili (mundua ez dago soilik Google-n)

b) Bilatu nahi duzun informazioa era egokian aipatu (hitzak erabili, ortografia zaindu, iturri fidagarriak direla ziurtatu...)

c) Informazioaren kudeaketa:

• Ez badugu aurkitu nahi genuen informazioa, bilaketaren irizpideak aldatu eta jaso dugun informazioa ez bada nahikoa, bilaketa zabalagoa egin
• Egile-eskubideak eta produktuen erabilerarako lizentzia-motak kontuan hartu behar ditugu eta iturriak aipatu behar dira (egiletza adierazteko eta ea informazio-iturria fidagarria den ala ez aztertzeko)
• Adi egon Fake News-ekin. Informazio-iturri desberdinak kontsultatu eta aztertu datuen arteko desberditasunak, sinesgarriak diren ala ez, informazioa eguneratuta dagoen ala ez...

d) Planifikatu bilaketa: zer jakin behar dut? zertarako? zein tresna/k? nola galdetu? zer hitz-gako erabili?

4. Beste ohar batzuk ataza egiteko:

Fakebook aplikazioa pixkat berezia da; beraz, musikagilearen argazkiak igo ahal izateko, lana hasi behar duzue postak idazten (Add a post). BOST post (mezu) sortu beharko dituzue eta ondoren GORDE (Save) beharko duzue. Hori behin eginda profileko eta fondoko argazkiak jarri ahalko dituzue.

Zer idatzi postetan? Benetazko datuetan oinarrituta konposagilearen laguneei berriak eman behar dizkiezue: lan baten estrenaldia, kontzertuak, argitalpenak, lanpostu berria, gertakizun pertsonalak (ezkontza, seme-alaben jaiotza...). 
Bideoak edo argazkiak ere txerta ditzakezue berriarekin batera.
Imajina ezazue konposagile hori benetan bizirik dagoela eta bere garaian sare sozialak ere existitzen zirela... Beraz, sinesgarria izan behar da. Zaindu datuen zuzentasuna!

OHAR GARRANTZITSUA!!! Postak gordetzean agertuko zaizue URL urdina, hau da, lanaren helbidea. Inon gordeko ez denez, gogoratu Word edo Drive Docs dokumentu batean gordetzeko. Bestela lana galduko da eta ezingo duzue berriro sartu edo aldaketak egin. 

5. Ebaluaziorako irizpideak eta lorpen adierazleak

• Datu zuzenak eta egokiak (anakronismo eza, irudi zuzenak...) azaltzen ditu.
• Ortografia egokia.
• Diseinuaren atalak betetzen ditu.
• Post landuak eta sinesgarriak sortu ditu.
• Entregatutako dokumentuan informazio-iturriak era egokian aipatzen dira.

6. Fakebook aplikazioaren azalpena

Aplikazioan sartzeko klikatu Fakebook

1. Hasierako pantaila:

2. Profilaren itxura aldatu informazioa sartzean. Gogoratu, BOST post idatzi ondoren fondoko irudia ere alda dezakezue.

3. Postak idatzi. Gogoratu pertsonaiak konposagilearen garaikoak izan behar direla, "anakronismoak" sahiestu!

4. Profilaren itxura fondoko irudiarekin:

5. Gogoratu LAGUNAK gehitzeko. Izena eta profilaren irudia agertu beharko dira.

6. Behin lana amaituta klikatu SAVE eta hor behen dagoen pantaila agertuko zaizue. Agertzen den helbide urdina zuen profilaren URLa izango da. Inon gordeko ez denez, gogoratu Word edo Drive Docs dokumentu batean URL-a gordetzeko. Bestela ezingo duzue berriro sartu edo aldaketak egin. 

Helbide hori bidali beharko didazue nire posta elektronikora

Aurreko ikasturteko ikasleek egindako profilak:

Thomas Tallis

Antonio Vivaldi

Adimen anitzak

Ongi etorri!!

Ikasturte berri bat hasten da. Espero dut musika ikasgaiaz asko disfrutatzea eta ikastea. Ez zaizue zaila izango, musika barnean dugu eta!!
Animo musikagileak!!!!

Nire aste musikala

"Nire aste musikala" jardueraren helburua da musikaren karakterea ezagutaraztea; hau da, zelan musikak adierazten, zehazten edo laguntzen ditu mota guztietako sentimenduak, sentsazioak edo iritziak.

Lanaren jarraibideak:

• Astegun guztietan pentsatu eta idatzi egun horrek sortzen zaitun emozioa.
• Interneten bilatu duzue emozio horrekin bat datorren irudi bat.
• Ondoren, irudi eta emozio bakoitzari kanta bat lotuko diezue.
• Banakako lana denez, bakoitzak bere astea izango du, bakarra eta berezia. Guztiok ez gara berdin sentitzen astelehenetan edo larunbatetan, ezta? eta egun guztiek itxura eta "soinu" desberdinak dituzte...

Proiektua egiteko, PADLET online aplikazioa erabiliko duzue. Hona hemen, aplikazioa erabiltzeko azalpena: Padlet jarraibideak

Lanaren egitura eta ebaluaziorako irizpideak:

1. Astegun bakoitzeko izena, irudia eta azalpena (emozioa edo sentsazioa) agertzen dira.
2. Ortografia zuzena. Notarako kontuan hartuko da.
3. Emozio/sentsazioa, aukeratutako irudia eta musikaren arteko loturak argia eta egokia izan beharko dira
4. Izenburua ("Nire aste musikala") eta ikaslearen datuak (Izena, abizena eta taldea) lanean idatzita daude.
5. Lana era egokian bidali du.

(2. bertsioa)

Ariketa egiteko PIZAP eta THINGLINK aplikazioak erabiliko ditugu. Hona hemen estekak jarraibideekin: Pizap eta Thinglink

PIZAP: Aplikazioan aritzeko Erregistratu (Sign up) institutuko kontuarekin. Horrela egindako lanak gordeta izango dituzu.

Sortu Collagea

Hautatu nahi duzun txantiloia. PRO adierazpena duten laukiek ez dira dohainik.

Ezkerreko menuan aukera anitzak dituzue collagea apaintzeko.

1. atala: Sortu astebeteko collagea. Astegun bakoitzeko lauki bat eta azken bat lanaren izenburuarekin eta zuen datuekin. Laukitxo bakoitzean astegunaren izena (Text) eta fondoa (Add photo) sortu beharko duzue. Nahi baduzue argazki batekin ere irudikatu ahal duzue. Behin lana amaituta, Save.

2. atala: Thinglink-en, txertatuko duzue astegun bakoitzeko aukeratu duzuen kantaren bideoa. Bideo bakoitzean ohar moduan, azaldu behar da zergatik aukeratu duzun kanta hori, zer emozio sortzen zaitun. Sagua gainean kokatzean, azalpen hori agertuko da bideoarekin batera. 

Thinlink tutoriala

Munduko musikak

Musika-tresnak 2.0 (Smore)

Helburua: Proiektu honetan poster multimedia bat egiten ikasiko duzue. Multimedia denez, postalean argazkiak, bideoak, estekak... agertuko dira. Horretarako, on-line aplikazio berri bat erabiliko dugu: Smore. 

Gaia: Munduko musika-tresnak. Aukeratu beharko duzue beste kulturako musika-tresna bat postala egin musika-tresna horretako informazioa aurkeztuz. Ez da gure orkestrako musika-tresna bat izan behar.

Smore aplikazioa erabiltzeko jarraibideak: esteka SMORE

Institutuko kontua erabili behar duzue: xxxx@laudioinstitutua.net

Ondoren, START A NEW FLYER sakatu eta START FROM BLANK lanaren osagaiak gure erara egituratzeko.

Lanaren diseinua egituratzeko, eskuineko menuan aukera anitzak dituzue.

Posterrean jar daitezkeen osagaiak:

• TEXT: Atal baterako izenburua eta informazioa.
• PICTURE: Argazki handi bat edo argazki bilduma.
• EVENT: Ekitaldi baterako informazioa (lekua, data...)
• AUDIO: entzunaldi baten esteka (URLa)
• EMBED LINK: web orri bateko, Youtubeko edo Vimeoko estekak 
• FORM: Google galdetegia
• TITLE: Beste izenburu bat
• GALLERY: Argazki bilduma izenburuekin eta informazioarekin
• BIO: Pertsona baten datuak (helbidea, profilak...)
• VIDEO: Youtube edo Vimeoko bideoak 
• BUTTON: Botoi interaktiboa (izena eta esteka batera)

Diseinua aldatzeko, osagaiak mugikorrak dira. Klikatu horren gainean eta mugitu.
Informazioa automatikoki gordetzen da!

Lanaren atalak:

- Musika-tresnaren izena
- Herrialdea 
- Sailkapen orokorra
- Historia
- Ezaugarriak
- Argazkiak (3 gutxienez)
- Bideoak (2 gutxienez)

Eredua

Bidaltzeko prozedura: Kopiatu goiko URLa eta bidali nire posta helbidera.

Ebaluazio irizpideak

- Musika-tresnari buruzko informazioa egokia eta zuzena da.
- Ortografia zuzena da.
- Diseinu landua eta mota anitzeko materialak aurkezten ditu.
- Izena, abizena eta taldea idatzita dago.

Musika hedabideetan

• Helburuak: musikaren eta irudien arteko harremanak aztertzea, musikaren funtzioak zineman eta publizitatean desberdintzea eta informazio-iturriak autonomiaz erabiltzea.
• Prozedura: Bi ikerketa lan egin beharko dira.

1. PROIEKTUA: MUSIKA ZINEMAN

Aukeratu zuen gustoko pelikula baten atala (hasierako izenburuak, akziozko eszena, koreografia edo abesti bat...) eta bilatu zati hori Interneten (Youtuben ziur aski topatuko duzuela). Ez baduzu aurkitzen zatia zehazki, idatzi pelikularen zein minututik zein minutura arte irauten duen eszenak. 

Bilatu pelikularen hurrengo datuak eta Driveko DOC  (testu-dokumentua) batean jasoko dituzu. Ondorengo puntuak ez dituzu orden zehatzean jarraitu behar, gida bat soilik da hasierako ideiak ateratzeko. Behin eginda, antolatu eta idatzi estiloa zainduz (Gomendioa: hasi datu orokorrak edo errepikatzen direnak kokatzen eta gero datu zehatzak, iritziak...)

1. Testuingurua
- Pelikularen izenburua, zuzendaria, urtea, herrialdea, generoa.

- Aukeratu duzun zatiaren URLa edo zatiaren minutajea (nik adibidea ikusi ahal izateko)

- Musika originala, maileguzkoa edo moldatua.
- Musikaren konposagilea/k. Musikagile horrek parte hartu duen beste filmak.
- Beste datu aipagarririk? (gertakizunak grabazioan...)

2. Musika zelan agertzen den eszenan: diegetikoa edota inzidentala. Argudiatu.

3. Musikaren funtzioak eta sinbolismoak (deskribatu musikaren eta istoriaren arteko lotura)

- Espresiboa: eszenaren emozioan sartzen laguntzen gaitu.
- Pertsonaiaren nortasunaren deskripzioa da (leitmotiv).
- Mugimenduak edo soinuak indartzen ditu.
- Uneak edo eszenak lotzen ditu (flashback, denbora luzean gertatutako egoerak...)
- Narratiboa: testuingurua ematen dio eszenari (lekua, aroa...)

- Sinbolismoak aztertu (erritmoa, doinua, bolumena, tinbrea...)

4. Balorazio pertsonala:
- Gustuko ditugun osagaien kalitatea baloratu.
- Eszenaren osagairik bitxienak.
- Iritziek azalpena egoki ixten dute

Lana behin amaituta, Drivez nirekin partekatu 

2. PROIEKTUA: MUSIKA PUBLIZITATEAN

Aukeratu zure gustukoa den iragarki bat eta bilatu bideoa Interneten. 
DRIVEn aurkezpeneko zure diapositiban ondorengo datuak eta iragarkiaren analisia idatziko dituzu: 

1. Iragarkiaren informazioa

a) Produktua / Marka

b) Slogan (esaldia, leloa…)

c) Iragarkiaren zergatia (data zehatz baterako?) eta istorioa (laburbildu

zer gertatzen den iragarkian: egoera, pertsonaiak, gertakizunak…)

d) Nori dago zuzenduta (generoa, adina…). Zergatik uste duzu zuk hori?

2. Musikaren azterketa

e) Zenbat musika/k desberdin entzuten dira?

f) Aldatuz gero, noiz aldatzen da musika? Aldaketak lotura dauka istorioarekin?

g) Musikaren karakterea (sortzen zaizkizun sentsazioak, emozioak...) eta eszenekin / istorioarekin duen harremana

h) Musikaren jatorria (maileguzkoa edo originala) eta erabilera mota (jingle, cover, moldaketa…)

i) Musikaren konposagilearen datuak

j) Zer musika-mota da? (estiloa: pop, rock, klasikoa…. / instrumentala, ahozkoa, ahozko-instrumentala)

Hurrengo web orrietan iragarkien musikari buruzko datuak topa ditzakezue:
https://cancionesdetelevision.com/
http://www.lascancionesdelatv.es/

3. Balorazio pertsonala:

Zure ustez, iragarkian erabiltzen den musika egokia da produktu hori aurkezteko?

Ez didazue ezer bidali behar, nik baimena daukat aurkezpeneko diapositibak ikusteko eta zuzentzeko. 

LANAREN ADIBIDEA:

Musika-hizkuntza

Soinuen bidez pentsatzen edo sentitzen duguna komunikatzeko, duela urte asko gizakiok hasi ginen egituratzen kodigo berri eta berezi bat: musika-hizkuntza. Erronka ez zen makala, paperean idatzita uztea gure buruetan zeuden doinuak, erritmoak, harmoniak... Apurka-apurka hizkuntza hori joan zen egituratzen gaur egun ezagutuko duzuen kodigo horretara heldu arte.

Hemen dituzue unitatearen kontzeptu-mapak:

Bideoa: Konpas sinpleak eta osatuak

Hemen uzten dizkizuet online jolas batzuk musika-hizkuntzaren edukiak lantzeko eta hobetzeko:

SOL-en ikurrako noten birpasa
SOL-en ikurrako noten birpasa 2

Musika-irakurketa praktikatu (Sol eta Fa ikurrak. Notak tekladu batean jotzeko)
Musika-irakurketa 2 (Sol eta Fa ikurrak. Notak ozen esateko)
Notak, irudiak eta konpas-neurriak (Ezagutzeko, lotzeko ariketak...)
Konpas-neurriak 2
Eragiketa matematikoak musika-irudiekin
Hizkuntza-musikala birpasatzeko

DIKTAKETAK

Melodikoa

EDUCAPLAY

SOL-ikurrako notak

Lerro gehigarri grabeak praktikatu

Lerro gehigarri garaiak praktikatu 

Noten izenak (Memory) 

Noten izenak (Galderak)

Harmonia: Tarteak, eskalak eta akordeak

1. Tarteak

2. Eskala

Partitura bat osatzen duten notak pintore baten paletaren koloreak bezalakoak dira. Musikariek nahi dituzten notak aukeratu ditzakete eta horrela eskala osatu. Horregatik, eskala asko daude: diatonikoa, kromatikoa, pentatonikoa.... 

3. Tonalitatea eta modalitatea

Musika guztiak soinu-sistema antolatu batean oinarritzen dira. Soinu horiek eskalatan ordenatuta ageri dira eta eskalak tono nagusitik (tonika) hasten dira. Ziur asko, noizbait entzun izango duzu, “obra hau Sol M-en dago” edo “Mi m-eko kortzertua da”. Erreferentzia horiek tonalitateak dira, eta “kolore musikalak” dira. Tonu batez (eskalaren 12 notako bat) eta modu batez osatuta daude (maiorra edo minorra)

Modua: eskala bateko tonuen eta tonuerdien banaketaren araberakoa da eskalaren modua. Gaur egun bi modu bakarrik erabiltzen ditugu: maiorra eta minorra. Eskala maiorren eredua DO eskala da, eta minorrena, berriz, LA eskala

DO M(aiorra)

La m(inorra)

4. Tonua eta tonuerdia

    Eskala "tenperatuan" (12 notatan banatuta dago eta 12ak distantzia berean daude, hau da, pianoaren tekladuan ikusten duguna) elkarren segidako bi noten arteko distantziarik handiena da TONUA. Tekladu batean erraz bereiz ditzakegu bi tekla zurien artean beltza badago, hor tonua dugu. 

TONUERDIA distantziarik txikiena da, eta tonu baten erdia da. Tonuerdia Mi-Fa noten eta Si-Do noten artean dago

5. Alterazioak

Alterazio propioak (armadura): obraren hasieran kokatzen dira (batetik zazpira izan daitezke, bemolak edo sostenituak). Tonalitatea adierazten dute eta adierazitako notetan eragina dute kanta osoan zehar.

Alterazio behin-behikekoak: une zehatzetan erabiltzen dira nota bat modifikatzeko. Haien eragina konpasak amaitu arte irauten du. 

6. Akordeak

7. Gradu tonalak

Gradu esaten diegu eskala baten noten ordenari, eta zenbaki erromatarrak izendatzen zaizkie tonalitate edo eskala baten barruan identifikatzeko. Akordea esaten diogu aldi berean entzuten ditugun bi nota edo gehiagok osatutako multzoari. Hiru notek osatua dagoenean, triada esaten zaio.

Eskalan berberan, gradu garrantzitsuagoak daude, beste batzuen gainetik gailentzen direnak. Nagusienak hauek dira:

• I. gradua: Tonika deitzen zaio eta ardatz tonala da. Melodiak nota horren inguruan biltzen dira normalean, hor aurkitzen baitute geldialdia edo atsedenaldia. Gainera, izena ematen dio eskalari eta amaiera seinalatzen du beti.
• V. gradua: Dominantea deitzen zaio eta lerro melodikoa gidatzen du.
• IV. gradua: Dominanteordea, dominantearen azpitik dago eta aniztasun harmonikoa sortzeko erabiltzen da. IV. graduaren funtzioa ere betetzen duten graduak badira: II.a eta VI.a

Hiru gradu horiek kanta baten "eskeleto harmonikoa" osaten dute, esaldiak, atalak, kadentziak...

Hurrengo kantaren graduen analisia egingo dugu. Lau akorde desberdin agertzen dira: Fa-Do-Re-Sib. Kantaren amaieran zein den Tonika (I) jakin dezakegu. Kasu honetan FA akordea da. Beraz, beste akordeen posizioa FA akordearekiko badira: DO (V), RE (VI) eta Sib (IV). Kanta honen egitura harmonikoan hiru gradu tonaletan oinarritzen da.

___________________________________________

8. Kadentziak

Ariketa: Kadentziak identifikatu

On-line jolasak Harmoniaren edukiak lantzeko: Tarteak

MATERIAL GEHIGARRIA:

Zelan konposatu doinu bat? Harmonia eta akordeak (Jaime Altozano)

Tarteak lantzea zinemako musikari esker

The Music Theory Song

Why these Chords?