Euskel Antiqva: Euskal Herriko ondarea

Ikonografia musikala

Hona hemen Interneten eskura duzue informazio-iturri oso interesgarria. 16. mendetik 19.mendera arte dauden irudiak musikarekin lotuak: musika-tresnak, orkestrak, abeslariak, musika-interpretazioa... Kalitate handiko irudiak dira eta dohainik jaitsi ahal dituzue.

Erromako Santa Zezilia, musikarien babeslea

Dakizuenez, azaroaren 22an Santa Zezilia eguna ospatzen da. Santa Zezilia tradizionalki musikarien babeslea da eta musika-jarduera asko antolatzen dira egon hori ospatzeko mundu osoan. Baina, nondik dator ohitura hori? Ikerketa historikoa proposatzen dizuet... 

- Nor izan zen Santa Zezilia?

- Zergatik da musikarien babeslea?

- Musikaren historian, zein konposagilek santa horri musika-lanaren bat dedikatu diote?

Bidali erantzunak posta elektronikoz. Anima zaitezte!

Musika irratian

1. Soinu-baliabideak:

Hedabide honen hizkuntzan lau balibide nagusi daude:
1. Ahotsa
2. Musika
3. Soinu-efektuak
4. Isilunea 

Irratsaioaren arabera, osagai bakoitzak daukan garrantzia desberdina izango da. Guri dagokigunez, hau da, musika, argi dago musika eta irratiaren arteko harremana oso estua izan dela. Zaila izango zaigu zelan izango zen hedabide hori musika barik. Berri saioetan, kirol irratsaioetan, tertulietan, iragarkietan... beti hor dago musika. Gaur egun irratsaio askotan musika da lehengaia (Cadena 40, Cadena Dial, Radio Clásica, Rock FM...) 

Gaur egun, musikaren erabilera irratian aztertzen badugu, egoera anitzak topa ditzakegu: abesti osoa entzun daiteke, doinua soilik fondoan entzuten da aurkezleak hitz egiten duen bitartean...
Kontuan izan segun eta zein elementurekin nahasten den (ahotsa, efektuak...) musika irratian bere esanahia alda daitekela. 

2.Musikaren funtzioak irratian

2.1. Sintatiko-gramatikala: Musika erabiltzen da saioaren edukiak eta atalak antolatzeko. Atal musikalak laburrak dira eta, orokorrean, albistegietan funtzio hori dauka.
a) Sintonía: Saioaren hasieran eta amaieran (15-30 segundu) entzuten da. Saioa identifikatzeko erabiltzen da eta saioari buruzko informazioa ematen dio entzuleari. Musika bakarrik edo ahotsarekin (saioaren izenburua, aurkezlea, ordutegia, eguna...); azken kasu honetan "Kareta" du izena.

b) Gortina: Saio bateko atalak banatzeko erabiltzen da (10-15 segundu). Batzuetan, sintoniatik ateratako esaldi musikalak dira. 

c) "Soinu-pirrinta" (Ráfaga): Saio bateko atalak banatzen ditu, baina gortinak baino laburragoak dira (5 segundu inguru), aldaketak arinagoak egiteko, adibidez, berri batetik bestera pasatzeko. 

d) Kolpe musikala: Zati oso laburra (2-3 segundu) entzuleen arreta deitzeko edo esaldiak banatzeko (adibidez, kirol berrietan, talde zehatz bati buruzko berri desberdinak) 

2.2. Funtzio programatikoa:  
Musika saioaren eduki nagusia da. Irratsaio espezifikoak: estilo bati buruz, zuzenezko kontzertuak...
Ariketa: Bilatu Interneten 10 irratsaio edo emisora musikalak, eta azaldu zein den eduki nagusia.

2.3 Funtzio deskriptiboa:
- Leku bat, giro edo egoera bat deskribatzeko "errealitate" horren musika erabiltzen da. 
- Mentalki musikak mugitzen gaitu leku edo egoera batera (Salsa entzutean Kubara, adibidez)
- Giro zehatza nahita sortzeko, emozio zehatzak sortarazteko.
"Irrati-eleberriak" edo "Irrati-antzerkiak"

3. Musika irratiko iragarkietan 
    
      Irratia telebista baino zaharragoa denez, lehenego publizitate iragarkiak irratian igortzen ziren. 
      Produktuaren irudia erabiltzea ezinezkoa denez, soinuaren arloa oso garrantzitsua izango da iragarkiaren helburua lortzeko (marka gogoratu, produktuaren onurak ezagutu...). 
      Doinu itsaskorrak eta errazak gogoratzeko erabiltzen dira, markaren izena etengabe errepikatzen da, produktua eta musika guztiz identifikatu arte.

Creative Commons lizentzia

      Askotan gure ikerketa lanak egiteko material multimedia erabiltzen dugu, adibidez: irudiak, testuak, bideoak, kantak...  Eta gehienetan ahazten zaigu material horiek beste pertsona batek eginak daudela, hau da, AUTOREa daukatela. Gerta daiteke material horiek babestuta daudela LIZENTZIA batez bidez (Copyright, esaterako) eta ez daukagu baimenik material hori erabiltzeko; izan ere, ilegala izan daiteke. Lizentzia batzuetan baimena eskatu behar dugu eta dirua ordaindu.

      Sarea amaitezina denez eta materialak guztiz babestuta egotea sentzurik ez daukanez, lizentzia forma berriak sortu dira. Horietan, autore baten oinarrizko eskubideak errespetatzen dira baina informazioa askeago partekatu ahal da. Gogoratu, guztiok autoreak izan ahal garela eta publikazioetan, araututa dago aipatu behar dugula nondik atera dugun informazioa.

Copyright vs. Copyleft

Creative Commons

Bideotutorialak egin Mac-en: Quicktime

Google Gmail

Institutuak Google kontuaren pasahitza aldatzeko (xxx@laudioinstitutua.net) hurrengo jarraibideak eskura dituzue:

Sartu Google bilatzailean eta hasi saioa:

Facebook musikaren historian

DBHko 3. mailan musikaren historia nagusiki jorratzen denez, sormena eta IKTak nahasten diren ataza proposatzen dugu.

Musikaren historiako konposagileak bizirik egongo balira, nolakoak izango ziren haien Facebook profilak? Zer partekatuko zuten? Zeintzuk izango ziren haien lagunak? Zelan bilatu informazio egokia sarean? Zein tresnak erabili?

1. Atazaren helburuak

• Sarean dauden baliabideak erabiltzen ikastea informazio zuzena eta egokia lortzeko.
• Gaur egungo teknologia berriak lehenaldira eramatea, irudimena erabiliz.
• Musikaren historiako konposagileak eta haien testuingurua hobeto ezagutzea.

Proiektuaren proposamena da musikaren historiako konposagile baten Facebook profila sortzea. Horretarako "Fakebook" online aplikazioa erabiliko da. Online app horren bidez benetazko Facebook profila imitatu daiteke fikziozko bat sortuz.

2. Jarraibideak

1. Ataza banaka egin beharko da.
2. Aukeratu irakasleak proposatutako aro artistikoaren konposagile bat.
3. Bilatu konposagile horren daturik aipagarrienak profila betetzeko: 

• Jaiotze data eta lekua
• Familiakideak
• Harekin lotutako argazkiak (profila eta fondoa betetzeko). Argazkiak deskargatu beharko dituzu geroago profilara igotzeko.
• Bere garaiko beste konposagileak ("lagunak" edukitzeko)
• Bizitzaren gertakizunik aipagarrienak ("post" berriak idazteko)

3. Informazioaren bilaketa Sarean

a) Bilatzaile bat baino gehiago erabili (mundua ez dago soilik Google-n)

b) Bilatu nahi duzun informazioa era egokian aipatu (hitzak erabili, ortografia zaindu, iturri fidagarriak direla ziurtatu...)

c) Informazioaren kudeaketa:

• Ez badugu aurkitu nahi genuen informazioa, bilaketaren irizpideak aldatu eta jaso dugun informazioa ez bada nahikoa, bilaketa zabalagoa egin
• Egile-eskubideak eta produktuen erabilerarako lizentzia-motak kontuan hartu behar ditugu eta iturriak aipatu behar dira (egiletza adierazteko eta ea informazio-iturria fidagarria den ala ez aztertzeko)
• Adi egon Fake News-ekin. Informazio-iturri desberdinak kontsultatu eta aztertu datuen arteko desberditasunak, sinesgarriak diren ala ez, informazioa eguneratuta dagoen ala ez...

d) Planifikatu bilaketa: zer jakin behar dut? zertarako? zein tresna/k? nola galdetu? zer hitz-gako erabili?

4. Beste ohar batzuk ataza egiteko:

Fakebook aplikazioa pixkat berezia da; beraz, musikagilearen argazkiak igo ahal izateko, lana hasi behar duzue postak idazten (Add a post). BOST post (mezu) sortu beharko dituzue eta ondoren GORDE (Save) beharko duzue. Hori behin eginda profileko eta fondoko argazkiak jarri ahalko dituzue.

Zer idatzi postetan? Benetazko datuetan oinarrituta konposagilearen laguneei berriak eman behar dizkiezue: lan baten estrenaldia, kontzertuak, argitalpenak, lanpostu berria, gertakizun pertsonalak (ezkontza, seme-alaben jaiotza...). 
Bideoak edo argazkiak ere txerta ditzakezue berriarekin batera.
Imajina ezazue konposagile hori benetan bizirik dagoela eta bere garaian sare sozialak ere existitzen zirela... Beraz, sinesgarria izan behar da. Zaindu datuen zuzentasuna!

OHAR GARRANTZITSUA!!! Postak gordetzean agertuko zaizue URL urdina, hau da, lanaren helbidea. Inon gordeko ez denez, gogoratu Word edo Drive Docs dokumentu batean gordetzeko. Bestela lana galduko da eta ezingo duzue berriro sartu edo aldaketak egin. 

5. Ebaluaziorako irizpideak eta lorpen adierazleak

• Datu zuzenak eta egokiak (anakronismo eza, irudi zuzenak...) azaltzen ditu.
• Ortografia egokia.
• Diseinuaren atalak betetzen ditu.
• Post landuak eta sinesgarriak sortu ditu.
• Entregatutako dokumentuan informazio-iturriak era egokian aipatzen dira.

6. Fakebook aplikazioaren azalpena

Aplikazioan sartzeko klikatu Fakebook

1. Hasierako pantaila:

2. Profilaren itxura aldatu informazioa sartzean. Gogoratu, BOST post idatzi ondoren fondoko irudia ere alda dezakezue.

3. Postak idatzi. Gogoratu pertsonaiak konposagilearen garaikoak izan behar direla, "anakronismoak" sahiestu!

4. Profilaren itxura fondoko irudiarekin:

5. Gogoratu LAGUNAK gehitzeko. Izena eta profilaren irudia agertu beharko dira.

6. Behin lana amaituta klikatu SAVE eta hor behen dagoen pantaila agertuko zaizue. Agertzen den helbide urdina zuen profilaren URLa izango da. Inon gordeko ez denez, gogoratu Word edo Drive Docs dokumentu batean URL-a gordetzeko. Bestela ezingo duzue berriro sartu edo aldaketak egin. 

Helbide hori bidali beharko didazue nire posta elektronikora

Aurreko ikasturteko ikasleek egindako profilak:

Thomas Tallis

Antonio Vivaldi

Adimen anitzak

Ongi etorri!!

Ikasturte berri bat hasten da. Espero dut musika ikasgaiaz asko disfrutatzea eta ikastea. Ez zaizue zaila izango, musika barnean dugu eta!!
Animo musikagileak!!!!